پژوهشگران پزشكي كشورمان در طرحي پنج ساله با ساخت تركيبات دارويي جديد به روش نويني براي تقويت سيستم ايمني بدن در بيماران دست يافتهاند كه به درمان بيماري ايدز و ساير بيماريهاي ناشي از ضعف ايمني بدن منجر ميشود.
دكتر محمد فرهادي، سرپرست اين پروژه در گفتوگو با ايسنا اظهار داشت: اين يافته علمي كه حاصل حدود پنج سال تلاش بيش از 60 نفر از پژوهشگران و متخصصان داخلي و همكاري جمعي از محققان خارجي است، يك روش جديد همراه با تركيب دارويي جديد است كه به تقويت سيستم ايمني بدن مبتلايان به بيماريهايي كه سيستم ايمني بدن را تضعيف ميكنند منجر ميشود.
وي تصريح كرد: در نتيجه تقويت سيستم دفاعي بدن در بيماران مبتلاء به ايدز و ساير بيماريهاي ضعف ايمني، قدرت دفاعي بدن در برابر عامل بيماري افزايش يافته و توان فعال شدن ويروس يا ساير عوامل بيماريزا به شدت كاهش يافته و در نتيجه علائم كشنده بيماري بروز نميكند و به تدريج عامل بيماري نابود ميشوند.
دكتر فرهادي با اشاره به اين كه اين روش جديد درماني در مرحله ثبت بينالمللي است گفت: دارو و روش جديد تقويت سيستم ايمني با موفقيت در مراحل تحقيقاتي قبلي، در حال حاضر در فاز سه مطالعه باليني بر روي تعدادي از بيماران در حال آزمايش است و پس از ثبت نهايي جزئيات بيشتري از طرح اعلام خواهد شد.
استاد دانشگاه علوم پزشكي ايران در پايان با اشاره به وجود روشها و داروهاي مختلف براي درمان ايدز در كشورهاي ديگر، تصريح كرد: در روش ابداعي از مسير ديگري براي درمان ايدز و ساير بيماريهاي نقص ايمني استفاده شده كه مزايا و برتريهايي نسبت به روشهاي موجود دارد.
ايمني طبيعي و اكتسابي : 20 / 11/ 86
ايمني طبيعي موروثي بوده و مستقل از برخورد قبلي با آنتي ژن ها است و غالبا ًبه فعاليت فاگوسيت ها و فاكتور هاي دفاعي غير اختصاصي وابسته است . به عنوان مثال ايمني انسان نسبت به بد خلقي گربه و سگ و ايمني حاصل از فاگوسيت ها و مواد حفاضت بخش نظير ليزوزوم .
از طرف ديگر ايمني اكتسابي در اثر برخورد با عامل بيگانه به وجود مي آيد . به طور كلي ايمني اكتسابي به توليد يا كسب آنتي كور يا سلول هاي ايمني اختصاص يافته بستگي داشته و از اين رو فوق العاده اختصاصي مي باشد . ( واكنش ايمني اختصاصي ) و به عنوان مثال ،ايمني كه به دنبال آلودگي يا در اثر ايمن سازش با يك ويروس پوليو حاصل مي گردد ،در اين حالت آنتي كور هاي اختصاصي به وجود آمده و بدن را در برابر آلودگي مجدد با همان نوع ويروس پوليو حفظ مي نمايد . ولي اين ايمني حفاظتي در برابر استرپتوكوك ها ،ويروس هاي اوريون يا سرخك و يا حتي انواع پوليو ويروس ها پديد نمي آورد .
ايمني اكتسابي طبيعي و يا مصنوعي مي باشد . ايمني طبيعي نيز فعال و يا غير فعال است . در ايمني فعال آنتي كور ها به دنبال قرار گرفتن طبيعي در برابر عوامل خارجي حاصل مي گردند . به عنوان مثال بعد از ابتلا به پوليوميليت ( طويل مدت و اختصاصي ) و يا انترفرون به دنبال قرار گرفتن در معرض ويروس ها توليد مي گردد . (موقتي و غير اختصاصي )
ايمني مصنوعي نيز فعال و يا غير فعال است . در فعال به دنبال ايمن سازي حاصل مي گردد و. به عنوان مثال به دنبال واكسيناسيون عليه پوليوميليت ( طولاني و اختصاصي ) و غير فعال ،به دنبال تزريق آنتي كور هاي ايمني بخش حاصل مي شود . به عنوان مثال ،انتقال آنتي كور هاي قبلا ًتشكيل شده عليه پوليو ويروس ( موقتي و اختصاصي )
منبع : كتاب ميكروبيولوژي عمومي – تأليف دكتر فريدون ملك زاده – دكتر منوچهر شهامت
ایمنی طبیعی و اکتسابی :
ایمنی طبیعی موروثی بوده و مستقل از برخورد قبلی با آنتی ژنها است و غالبا به فعالیت فاگوسیتها و فاکتورهای دفاعی غیر اختصاصی وابسته است. از طرف دیگر ایمنی اکتسابی در اثر برخورد با عامل بیگانه بوجود میآید. بطور کلی ایمنی اکتسابی به تولید یا کسب آنتی کور یا سلولهای ایمنی اختصاص یافته بستگی داشته و از این رو فوقالعاده اختصاصی میباشد.
دو سیستم ایمنی اصلی وجود دارد که بدن به وسیله ی آن ها ماده ی بیگانه را شناسایی می کند .نوع اول سیستم ایمنی ذاتی است ، به این معنی که بدن با این توانایی متولد می شود و می تواند میکرب های معینی را بلافاصله شناسایی کند و آن ها از بین ببرد .نوع دوم سیستم ایمنی سازشی است که در آن پادتن ها نقش برجسته ای ایفا می کنند . هر سلول گیرنده ی ویژه ای را می سازد و این گیرنده ، سلول ها را قادر می سازد تا علت برخی بیماری ها ، از جمله فقدان گاماگلوبولین را تعیین کند و درمان آن ها را بیابد .
سیستم ایمنی ذاتی ما می تواند بسیاری از عوامل بیماری زا را در اولین برخورد با آن ها نابود کند . یک جزء مهم پاسخ ایمنی ذاتی ، گروهی ازپروتئین های خون به نام مکمل هستند .نام این پروتئین ها از تواناییشان برای کمک به پادتن ها ، یا کامل کردن فعالیت آن ها در مبارزه با عفونت گرفته شده است .
فعالیت مکمل از سه طریق می تواند آغاز شود .
1. مکمل می تواند مستقیما ً روی باکتری عمل کند . به این صورت که هنگامی که سلول B به باکتری می پیوندد ، فعال می شود و به وسیله ی سلول هایی به نام سلول T کمکی تحریک می شود . پیوند با باکتری سلول B را تحریک به تکثیر و ترشح پادتن می کند . پادتن به باکتری می پیوندد و در نتیجه ی آن پروتئین مکملی فعال می شود که آن نیز سایر ملکول های مکمل را فعال می کند .
2. پس از آن که ماکروفاژ یک عفونت را پیدا می کند ،اینترکولین 6 ترشح می شود . اینترکولین 6 به وسیله ی جریان خون به کبد می رود و سبب ترشح ترکیب پروتئین _ مانوز می شود .پروتئین _ مانوز با کپسول باکتری پیوند می شود . آن گاه این پروتئین واکنش های پی در پی مکمل را شروع می کند .
3. نوعی ملکول مکمل به نام C3 ، می تواند به هر پروتئینی
ف از جمله پروتئین های روی باکتری پیوند شود .سلول های خودب به وسیله ی پروتئین هایی که این ملکول را غیر فعال می سازند ، در امان می مانند . پیوند یک ملکول C3 با میکرب سبب پیوند سایر ملکول های مکمل به باکتری می شود .
سلول های B و T از سلول های سیستم ایمنی هستند که هر دو از سلول های مغز استخوان سرچشمه می گیرند .در دوران جنینی سلول های مغز استخوان به غده ی تیموس مهاجرت می کنند و در آن جا تقسیم می شوند و پس از تمایز انواع سلول های T را می سازند . در سطح هر سلول T گیرنده های ویژهای از جنس پروتئین وجود دارد که از یک سلول T به سلول T دیگر متفاوت است . هر کدام از انواع گیرنده ها می تواند نوع به خصوصی آنتی ژن را تشخیص دهند و به آن متصل می شوند . سلول هایB در دوران جنینی در کبد و سپس در مغز استخوان ساخته می شوند . عمل سلول های B ساختن آنتی بادی بر علیه آنتی ژن است . این سلول ها نیز در سطح غشای خود دارای گیرنده هایی هستند که می توانند آنتی ژن ویژه ای را تشخیص دهند .
آنتی کور و آنتی ژن:
آنتی کور پروتئینی است که بدن در پاسخ به وجود یک آ نتی ژن تولید کرده و این ماده اختصاصا میتواند با همان آنتی ژن ترکیب شود. آنتی ژن مادهای است که قادر به تولید آنتی کور اختصاصی بوده و اختصاصا با آن واکنش میدهد. ویژگی یک مولکولی آنتی ژن یا آنتی کور با اندازه و شکل شاخص آنتی ژن و محل واکنشگر آنتی کور مربوطه تعیین میشود. تناسب دقیق بین شاخص آنتی ژنی و محل واکنشگر مولکول آنتی کور هنگامی قابل فهم است که ماهیت پیوند دو مولکول بررسی شود. نیرویی که موجب انجام واکنش بین آنتی ژن و آنتی کور میشود مانند پیوندهای هیدروژنی ضعیف است و از اینرو برای نگهداشتن دو مولکول متصل بهم پیوندهای ضعیف بین آن دو برقرار گردد.
ایمنی همورال :
از آنجا که این ایمنی وابسته به مولکولهای مشخصی به نام پادتن است و در مایعات بدن قابل حل است، هومورال نامیده میشود. با ورود یک پادگن به بدن ، پادتن تولید میگردد که قادر به ایجاد پیوند اختصاصی با پادگن محرک تولید آن است. پادتنها تحت نام کلی ایمونوگلوبولین نیز شناخته میشوند، زیرا جزء گروهی از پروتئینها به نام گلوبولینها هستند. ایمونوگلوبولینها بر مبنای خواص فیزیکی ، شیمیایی و ایمونولوژیکی به 5 گروه عمده IgA ، IgM ، IgG ، IgD ، IgE تقسیم میشوند.ایمنوگلوبولینها با وجود تنوع ساختاری اغلب از چهار رشته پروتئینی تشکیل شدهاند که به شکل ساختار « Y » به یکدیگر پیوند یافتهاند. دو رشته کوتاهتر را رشتهها یا زنجیرههای سبک (L) مینامند که با پیوند کووالانسی به انشعابات رشتهها یا زنجیرههای درازتر سنگین (H) متصل میشوند. اختصاصی بودن نقاط اتصال بوسیله ترتیب قرار گرفتن آمینو اسیدها در بخش متغیر هر دو رشته H و L تعیین میشود.
ایمنی وابسته به سلول :
ایمنی که با فعال شدن سلولهای ایمنی اختصاص یافته نه آنتی کورهای هومورال پدید میآید ایمنی وابسته به سلول نامیده میشود. در حالی که ایمنی هورمورال را میتوان با انتقال سرم واجد آنتی کور با سلولهای مولد آنتی کور بطور اکتسابی به فرد غیر ایمن انتقال داد. ایمنی وابسته به سلول را منحصرا میتوان با انتقال سلولهای حساس شده پدید آورد. لنفوسیتهای T و ماکروفاژها هر دو در ایمنی وابسته به سلول شرکت دارند.ایمنی وابسته به سلول اهمیت زیادی در واکنش نسبت به اغلب تومورها و سلولهای بیگانه دربافت پیوند شده نظیر کلیه و پوست دارد. برای از بین رفتن یک سلول بیگانه بوسیله سلول T بایستی تماس نزدیکی بین سلول T ایمن و سلول واجد آنتی ژن حاصل گردد. مکانیسم از بین رفتن این سلولها در ایمنی وابسته به سلول به خوبی شناخته نشده است ولی آنچه مسلم است این است که بیش از یک مکانیسم دخالت دارد.

نحوه ی عمل لنفوسیت B منبع :مجله ی رشد آموزش زیست شناسی
daneshmand.roshd.ir

