بيماري فاویسم چیست؟

بيماري فاویسم چیست؟

 فاویسم یک بیماری ارثی خونی می باشد که به علت کمبود یکی از آنزیم های گلبول قرمز ایجاد می شود. این بیماری وابسته به جنس بوده و بیشتر در جنس مذکر دیده می شود. بیماران در حالت عادی كاملا طبیعی بوده و هیچگونه علامتی ندارند مکر آنکاه با مواد اکسیدان (خوراکی یا استنشاقی) مواجهه پیدا کنند که در این صورت دچار علائم حاد بیماری می شوند. این بیماری در ایران بسیار شایع است و در برخی مناطق ایران از جمله نواحی شمالی و جنوبی ایران (سواحل دریا) شیوع بیشتری دارد و تا 4% جمعیت عمومی نیز گزارش شده است.

افراد با کمبود آنزیم در حالت عادی هیچگونه علامت ندارند. پس از مواجهه فرد با مواد اکسیدان دچار علائم زیر می شود:

علائم عمومی: سردرد، تهوع، استفراغ، رنگ پریدگی، بیحالی، افزایش ضربان قلب و افزایش تعداد تنفس

علائم اختصاصی: زردی (یرقان) پوست و مخاط و تغییر رنگ ادرار (به صورت پررنگ و رنگ چای) در موارد پیشرفته کاهش سطح هوشیاری و افت فشارخون نیز اتفاق می افتد.

علائم بیماری در دوره نوزادی خود را به صورت زردی دوره نوزادی نشان می دهد. بنابراین تمام نوزادان مبتلا به زردی از لحاظ این بیماری بررسی می شوند.

   این بیماری درمان قطعی ندارد و تنها اقدام موثر پیشگیری از بروز حمله همولیز با پرهیز از مواجهه با مواد اکسیدان و در صورت بروز حمله مراجعه سریع به پزشک جهت اقدامات نگهدارنده و حمایتی برای پیشگیری از عوارض همولیز است.

همانگونه که اشاره شد باید بیمار از مواجهه با مواد اکسیدان پرهیز نماید. این مسئله شامل همه بیماران با هر شدت بیماری می باشد. در صورت شک به بیماری نیز تا تکمیل بررسی باید فرد از مواجهه با اینگونه مواد پرهیز نماید.  این مواد شامل: باقلا، نفتالین (استنشاق بوی آن)، حنا (استفاده موضعی آن) و برخی داروها مانند کوتریموکسازول، آسپرین (با دوز بالا)، نالیدکسیک اسید و نیتروفورانتوئین می باشد.     

 

 هرچند این بیماری وابسته به جنس است و در جنس مذکر بیشتر دیده می شود و اکثر افراد مونث دارای نقص آنزیمی بدون علامت هستند ولی بیماری به صورت علامت دار در دختران خصوصا در کشور ما نیز به وفور دیده می شود. لذا بررسی جنس مونث  اقدامات پیشگیرانه در این جنس نیز توصیه اکید می شود.

همانگونه که ذکر شد افراد مبتلا در حالت عادی کاملا بدون علامت هستند و چنانچ با مواد اکسیدان مواجهه پیدا نکنند تا پایان عمر نیز بدون علامت و حتی ناشاخته باقی بمانند. ولی در صورت مواجهه با مواد اکسیدان و ایجاد همولیز به علت از بین رفتن خون بیمار عوارض خطرناکی ممکن است برای بیمار پیش آید. مهمترین این عوارض عبارتند از:

فشار بر کلیه و ایجاد نارسائی کلیه

عدم اکسیژن رسانی به مغز و ایجاد تشنج و کاهش سطح هوشیاری

عدم اکسیژن رسانی به قلب و ایجاد نارسائی قلبی

و حتی مرگ                 منبع :گروه كودكان، دانشگاه علوم پزشكی تهران

بررسي علل و روش درمان مسموميت غذايي بوتوليسم

بررسي علل و روش درمان مسموميت غذايي بوتوليسم - كنسروهاي خطرناك :

 بارها شنيده‌ايد كه توجه نكردن به ويژگي‌هاي يك كنسرو سالم سبب مسموميت بوتوليسم و در نهايت مرگ مي‌شود. بوتوليسم‌ يك‌ نوع‌ مسموميت‌ غذايي‌ جدي‌، ولي‌ غير مسري‌ است. اين مسموميت‌ دستگاه‌ عصبي‌ مركزي‌ و دستگاه‌ عضلاني‌ را تحت‌ تأثير قرار مي‌دهد.

علت چيست

باكتري كلستريديوم بوتولينوم يك باكتري بي‌هوازي است كه در غذاي آلوده يا خوب پخته نشده رشد مي‌كند. با رشد اين باكتري در غذا، سم قدرتمندي توليد و ترشح مي‌شود كه توانايي جذب از دستگاه گوارش و گسترش به دستگاه عصبي مركزي را دارد. غذاهايي كه با احتمال بيشتري ممكن است باعث بوتوليسم شوند عبارتند از: سبزيجات و ميوه‌هايي كه در خانه كنسرو مي‌شوند، ماهي، گوشت، سوسيس خوب پخته نشده، گوشت دوده داده و محصولات لبني در شيرخواران زير يك سال، عسل خام يا ساير غذاهاي پخته نشده ممكن است باعث بوتوليسم شوند.اين باكتري امكان دارد زخم را نيز آلوده سازد و سم ترشح كند.

علائم بيماري

معمولا  36 18 ساعت‌ پس‌ از خوردن‌ غذاي‌ آلوده‌ علائم‌ ظاهر مي‌شوند. شايع‌ترين علائم بيماري شامل تار شدن‌ ديد، يا دو تا ديدن‌، افتادن‌ پلك‌هاي‌ چشم‌ ،خشك‌ شدن‌ دهان‌، خورده‌‌خورده‌ صحبت‌ كردن‌، مشكل‌ در قورت‌ دادن‌ غذا يا مايعات‌، استفراغ‌ و اسهال و ضعف‌ دست‌ها يا پاهاست كه‌ نهايتاً ممكن‌ است‌ به‌ فلج‌ نيز بيانجامد.

درمان

اگر تنها چند ساعت‌ از خوردن‌ غذاي‌ مسموم‌ گذشته‌ باشد، بايد فرد را وادار به‌ استفراغ‌ كنيد. بستري‌ كردن‌ بيمار جهت‌ انجام‌ مراقبت‌هاي‌ ويژه‌ ضرورت دارد. امكان‌ دارد بيمار به‌ تهويه‌ مكانيكي‌ نياز پيدا كند. تزريق‌ سرم‌ ضد سم‌ بوتوليسم‌ جلوي‌ بدتر شدن‌ بيماري‌ را مي‌گيرد. سرم‌ ضد سم‌ از سرم‌ اسب‌ مشتق‌ مي‌شود، كه‌ علي‌رغم‌ اين‌كه‌ زندگي‌ فرد را ممكن‌ است‌ نجات‌ دهد، اثرات‌ جانبي‌ جدي‌ دارد. معمولاً تزريق‌ مايعات‌ و تغذيه‌ داخل‌ وريدي‌ به‌ هنگام‌ بستري‌ شدن‌ بيمار لازم‌ است‌، زيرا بيمار در بلع مشكل‌ دارد.

با اقدام‌ فوري‌، پيامد بيماري‌ خوب‌ است‌. هر چه‌ قدر مقدار سم‌ ورودي‌ بيشتر باشد، علائم‌ زودتر آغاز مي‌شوند و وضعيت‌ بيمار نيز خطرناك‌تر خواهد بود. ميزان‌ كلي‌ مرگ‌ومير 10 تا 25 درصد است‌.

10 فرمان

1. اگر قسمتي‌ از قوطي‌ كنسرو بيرون‌ زده‌ است‌، آن را مصرف نكنيد.

2. اگر پس از باز كردن در قوطي، ديديد كنسرو تغيير رنگ داده و داراي بوي نامطبوع است و حالت كف آلودگي دارد، فاسد است. از مصرف آن جدا خودداري كنيد.

3. هيچ‌گاه‌ غذايي‌  را كه‌ قطعاً مشخص‌ نيست‌ خوب‌ پخته‌ يا كنسرو شده‌ است‌، نخوريد.

4. تورم قوطي كنسرو نشان دهنده آلودگي ميكروبي است. از مصرف چنين كنسروي خودداري نماييد.

5. هيچ‌گاه‌ به‌ شيرخواران‌ غذاي‌ حاوي‌ عسل يا شربت‌هاي‌ ضد سرفه‌ ندهيد.

6 . جوشاندن‌ غذا مي‌تواند از بوتوليسم‌ پيشگيري‌ كند. قبل از مصرف كنسرو ماهي و گوشت حتما آن را به مدت 15 دقيقه بجوشانيد.

7. اگر علايم‌ بوتوليسم‌ را مشاهده كرديد بلافاصله‌ آمبولانس‌ خبر كنيد. اين‌ يك‌ وضعيت‌ اورژانس‌ است‌.

8 . اگر ضعف‌، تاري‌ ديد يا خورده‌ خورده‌ صحبت‌ كردن‌، دوباره‌ ظاهر شوند، بازگشت‌ اين‌ علائم‌ ممكن‌ است‌ نشان‌دهنده‌ نياز به‌ درمان‌ بيشتر باشد.

9. قوطي‌هاي مواد غذايي كنسروي زنگ زده به ويژه ماهي و گوشت را هرگز خريداري نكنيد و مورد مصرف قرار ندهيد.

10. به خاطر داشته باشيد سم باكتري هيچ بو و طعمي‌ندارد . پس به صرف عدم تغيير بو و طعم كنسرو را نجوشانده، مصرف نكنيد.

جام جم آنلاين   دكتر علي اخوان

توت؛ پايين آورنده كلسترول بد خون

 توت؛ پايين آورنده كلسترول بد خون :

 فصل توت‌هاي شيرين سفيد فرارسيده، همان ميوه خوشمزه بهاري كه داراي آنتي‌اكسيداني به نام آنتوسيانيد است كه سطح كلسترول بد خون را پايين مي‌آورد.

به گفته متخصصان تغذيه توت سفيد سرشار از ويتامين‌هاي سي، آ، املاح معدني، تانن، آهن، كلسيم و منيزيم است.
همچنين  توت سياه و قرمز داراي آنتي‌اكسيداني به نام آنتوسيانيد است كه سطح كلسترول بد را پايين مي‌آورد و در پيشگيري از بيماري‌هاي قلبي مؤثر است  و از تقسيم شدن سلول‌هاي سرطاني جلوگيري مي‌كند.توت داراي فيبر بالا و قند نسبتا پايين است، بنابراين اگر در حد متعادل مصرف شوند، موجب  تغييرات شديد انسولين نمي‌شود و بيماران ديابتي مي‌توانند از توت خشك به جاي قند استفاده كنند. منبع :جام جم آنلاين

عمل بلع

عمل بلع :

بلع به سه مرحله تقسيم مي شود :

1.    مرحله ي دهاني ؛‌ ارادي ؛ شامل جويدن غذا ، تبديل آن به  تكه هاي دهاني و انتقال آن به طرف حفره ي خلفي حلق است كه به كمك زبان صورت مي گيرد.

2.    مرحله ي حلقي ( pharyngeal ) : غير ارادي ؛ غذا از حلق و از ميان اسفنكتر فوقاني مري عبور كرده ،‌به سمت قسمت پروگزيمال مري مي رود . كل زمان اين عمل حدود يك ثانيه طول مي كشد و شامل پنج مرحله است :

ü       كام نرم جهت جلوگيري از برگشت غذا از حلق به داخل بيني به بالا كشيده شده و جمع مي شود .

ü    طناب هاي صوتي بسته مي شوند و اپي گلوت به طرف عقب براي بستن حنجره حركت مي كند ، در نتيجه از آسپيراسيون جلوگيري مي شود .

ü       اسفنگتر فوقاني مري شل مي شود .

ü       حنجره به طرف بالا كشيده شده ،‌در نتيجه باعث كشيده شدن مدخل مري و اسفنگتر فوقاني آن مي شود .

ü       انقباض عضلات فوقاني مري نيروي لازم را براي پيش بردن غذا به داخل مري فراهم مي كند .

3 . مرحله ي مروي : غير ارادي ؛ در اين مرحله غذاي خورده شده از اسفنگتر فوقاني مري به طرف معده منتقل مي شود و اين در حالي است كه اسفنگتر تحتاني مري شل شده است .اين انتقال عمدتا ً توسط امواج منظمي كه با بلع شروع شده و در طول مري گسترش پيدا مي كنند ، انجام مي شود .بعد از عبور غذا اسفنگتر تحتاني مري مجددا ً انقباضات تونيك خود را آغاز مي كند و اين انقباضات مانع برگشت محتويات معده به داخل مري مي شوند .   

منبع : كتاب دستگاه گوارش ( درس آزمون دانشجويان پزشكي )– ترجمه دكتر محمد ضرغام-دكتر امير قادي پاشا

مصرف شديد چربي ها و يا حذف آن ها

آيا كاهش مصرف شديد چربي ها و يا حذف آن ها بر اي سلامتي مفيد است ؟

     همواره به عدم مصرف زياد غذاهاي پر چرب بسيار تأكيد مي شود . ولي بر اساس تحقيقات جديد حذف كامل چربي ها از برنامه ي غذايي هفتگي و روزانه ،‌نه تنها مفيد نيست ،‌بلكه خطرات جدي براي سلامتي قلب و عروق پديدار مي سازد . چرا كه كاهش شديد مصرف انواع چربي ها و روغن ها عامل افزايش كلسترول بد يا LDL است . به خصوص در افرادي كه زمينه ي ژنتيكي خاص دارند . از سوي ديگر مصرف غذاهاي داراي چربي بسيار كم ،‌مقدار HDL را نيز كاهش داده و نسبت LDL به HDL را افزايش مي دهد .در نتيجه قلب آسيب پذير تر مي شود .به خصوص اگر تأمين كمبود انرژي حاصل از چربي ، به وسيله ي افزايش كربوهيدرات ها جبران شود ،‌منجر به بالا رفتن مقدار تري گليسريد ها و كاهش شديد تر  HDL خواهد شد .

    علاوه بر اين با ورود بيشتر قند به جريان خون ، پانكراس فعاليت خود را افزايش مي دهد و براي خارج كردن قند خون افزوده شده ،‌انسولين بيشتري ترشح مي نمايد . تداوم اين امر و ترشح هر چه بيشتر انسولين ،‌گيرنده هاي سلول ها را مقاوم تر مي نمايد و عكس العمل آنها را در برابر انسولين كند تر خواهد نمود . در نتيجه به مقدار بيشتري انسولين نياز خواهد بود كه باز فشار مضاعفي به پانكراس وارد مي نمايد و رفته رفته با فرسوده شدن پانكراس و تحليل توليد انسولين كافي ،‌مقدمات بروز ديابت نوع دوم نيز مهيا مي شود و تخريب رگ ها و مويرگ ها سريع تر اتفاق مي افتد . بنا بر اين به جاي كاهش شديد يا حذف كامل چربي ها ،‌بايد به نوع روغن ها و چربي توجه شود و نسبت مناسبي از اسيد هاي چرب امگا 3 ،‌6 و 9 انتخاب گردد.

روغن هاي مناسب و دوستدار قلب :

     روغن زيتون ،‌كانولا ( كلزا ) ،‌ذرت ، آفتابگردان ،‌سويا ،‌روغن هسته ي انگور ،‌روغن گردو و چربي هاي امگا 3 كه به فراواني در ماهي آزاد  ،‌ساردين ،‌شاه ماهي ،‌ماهي خال مخالي و ساير ماهي ها وجود دارند .