به مناسبت تولد 189 سالگي گرگور مندل
علم ژنتيک در يک قرن اخير به پيشرفت هاي قابل توجهي دست يافته و حتي به توليد اولين اشکال حيات مصنوعي نيز نايل شده است، اما شايد بتوان گفت که تمام اين پيشرفت ها مرهون خدمات اوليه يک زيست شناس و رياضي دان اهل کشور چک در اواسط قرن 19 به علم ژنتيک است.نام "مندل" امروز يادآور نام کسي است که با مشاهده صفات وراثتي در نسل هاي مختلف گياه نخود فرنگي توانست ژنتيک مدرن را پايه گذاري کند.وي موفق به کشف صفات تغييرپذير گياهان شد و پس از سال ها تلاش توانست مکانيسم هاي وراثت را شناسايي کند.
یوهان مندل، در ژوئیه ی سال ۱۸۲۲ در یک خانواده روستایی بدنیا آمد. زادگاه او موراویا بود که در آن موقع جزو مستعمرههای اتریش محسوب میشد. در دهکده هاینزدورف وارد مدرسه ابتدایی شد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی، برای ادامه تحصیل از هاینزدورف به تروپا، که از شهرهای مجاور بود، رفت و وارد مدرسه متوسطه شد. به دلیل فقر مالی و به توصیه یکی از استادانش وارد خانقاه بزرگ آلبرون شد. وی در بیست و یک سالگی زندگی رهبانی پیشه کرد و لقب گرگور گرفت. مندل دوره مطالعات کشیشی را در سال ۱۸۴۷ به پایان رساند و به درجه افتخاری کلیسانایل آمد. او در ۴۷ سالگی به مقام سرپرستی صومعه رسید. مندل در سال ۱۸۸۴ درگذشت.
قوانین مندل ، طی آزمایشهایی بر روی گیاه نخودفرنگی کشف شد. مندل حدود ۲۸٬۰۰۰ گیاه نخودفرنگی را پرورش و مورد آزمایش قرار داد، و با کمک تجزیه و تحلیل آماری، قواعد و قوانینی برای برای پیشبینی الگوهای وراثت کشف کرد.
مندل در سال ۱۸۶۶ نظریههای خود و حاصل فعالیتهایش را منتشر کرد، با این وجود، این نتایج تا سال ۱۹۰۰ مورد توجه دانشمندان عصر قرار نگرفت. کشف دوبارهٔ این قوانین در قرن بیستم، به تعریف برخی کلمات همچون ژن ،ژنتیک و الل توسط دانشمند انگلیسی، ویلیام بیتسون انجامید. قوانین مندل ابتدا توسط بسیاری از زیستشناسان پس زده شد، ولی تحقیقات و آزمایشهای دانشمندانی چون فیشر و توماس مورگان صحت اکثر نظریههای مندل را اثبات کرد.
زیست پیام - وب لاگ علمی - خبری زیست شناسی - نویسنده ی وب لاگ : شهین الیاسی دبیر زیست شناسی مشهد