بیماری پسوريازيس یا داء صدف :
پسوريازيس ( به زبان فرانسوي ) يا سوريازيس و يا داء صدف به زبان فارسي اين بيماري يکي از بيماري هاي التهابي پوست مي باشد که نام آن از کلمه یونانی به معنی خارش گرفته شده است که با پوسته ريزي و قرمزي ( در افراد مختلف متفاوت است ) به خصوص در قسمت هاي تحت فشار ( سر زانوها - آرنج-ُ نشيمنگاه و... ) قسمت سر و بيشتر در حاشيه رويش مو و در بعضيها با گرفتاري ناخن مشخص ميشود. گاهی شدت بيماری آنقدر خفيف است که بيمار اصلاْ از ابتلا به آن آگاه نيست. از سوی ديگر گاهی آنقدر شديد است که نواحی گسترده ای از بدن را می پوشاند. ولی مي توان حتی شديدترين نوع آن را تحت کنترل در آورد. اين بيماری مسری نيست و از شخصی به شخص ديگر منتقل نمی شود ولی در افرادی که يکی از اعضای خانواده درگير باشد، بيشتر بروز مي کند. شيوع اين بيماری بين يک تا دو درصد کل جمعيت می باشد، بنابراين در ايران حداقل ششصد هزار نفر به اين بيماری مبتلا هستند.
علت ايجاد اين بيماری ناشناخته است ولی عامل وراثت در ابتلا به اين بيماری نقش مهمی دارد. با اين حال تحقيقات جديد به وجود نوعی اختلال در فعاليت گلبول های سفيد در جريان خون اشاره دارد که می تواند آغاز کننده ي فرآيند التهاب در پوست باشد و موجب افزايش سرعت پوسته ريزی شود. سرعت ريزش سلول های پوستی در اين بيماری به پنج تا ده درصد طبيعی می رسد. اين بيماري مزمن ميباشد و در مواقعي فروکش و در مواقعي عود ميکند. بيشترين علت عود بيماري در افرادي است که هيجانات و استرس روحي را کمتر تحمل مي کنند. مصرف بعضي از داروها - عفونت و... مي توانند باعث عود بيماري شوند. اين بيماری در فصول سرد سال به علت خشکی پوست شدت می يابد. نور آفتاب در بعضی بيماران باعث بهبودی و در بعضی باعث شدت بيماری می شود.
شايع ترين علامت بيماری به صورت برجستگی های کوچک قرمز رنگ است که به تدريج بزرگ تر شده و سطح آن پوسته پوسته می شود. پوسته های سطحی نقره ای شکل به راحتی ريزش ميکنند ولی پوسته های عمقی به هم چسبيده و ضخيم می شوند. گاهی با کندن پوسته های عمقی خونريزی نوک سوزنی مشاهده ميشود. اين بيماري تظاهرات مختلفي دارد از جمله پوسته ريزي ايجاد جوش هاي چرکي خشک به خصوص در کف دست و پا و... سوزش و خارش در بعضي افراد ديده ميشود. اين بيماری در نقاط مختلف بدن می تواند به اشکال گوناگونی ديده شود. *آرنج ها، زانوها، نشيمن گاه، ناحيه ي تناسلی، بازوها، پاها، پوست سر و ناخن ها نواحی هستند که بيش از ساير نقاط بدن به بيماری مبتلا ميشوند. و معمولاْ گرفتاری بيماری به صورت قرينه است. *روی ناخن های درگير فرورفتگی های کوچکی به چشم می خورد. ناخن ها ممکن است شل يا ضخيم و بد شکل شوند. اصولاْ درمان اين ناحيه مشکل و دير به درمان جواب ميدهد. *پسوريازيس معکوس زير بغل، پستان و نواحی چين دار بدن در مجاورت کشاله ران، نشيمن گاه و ناحيه ي تناسلی را مبتلا ميکند. *پسوريازيس قطره ای معمولاْ کودکان و بالغين جوان را در گير می کند و اغلب به دنبال يک گلودرد در سطح پوست تعداد زيادی نقاط قرمز رنگ و قطره مانند بوجود می آيد. اين بيماری خوش خيم و بعد از چند هفته بهبود می يابد و ضايعات محو ميشوند.حدود سی درصد بيماران مبتلا؛ دچار درد و التهاب مفاصل نيز هستند و در پنج درصد بيماران شدت التهاب به حدی است که باعث ناتوانی بيمار می گردد. در اکثر افراد با بهبودی ضايعات پوستی التهاب مفاصل هم تخفيف می يابد.
به علت شناخته نشدن علت بيماری، هنوز درمان قطعی برای اين بيماری وجود ندارد. روش های مختلف درمانی برای اين بيماری وجود دارد که بر اساس سن بيمار، شدت و وسعت بيماری، سلامت عمومی بيمار و شرايط اقتصادی- اجتماعی او بايد درمان مناسبی برای بيمار انتخاب کرد. گاهی بيمار بتدريج به يک درمان مقاوم می شود که بايد درمان وی را تغيير داد و يا روش درماني ديگری به عنوان مکمل به آن افزود. به هر حال درمان بيماری بسيار طولانی بوده و نيازمند مراقبت و درمانهای پيگير بود. هدف از درمان، کاستن التهاب و کند کردن سرعت تقسيم سلولهای پوست است. در مواردی که بيماری خفيف است مي توان از داروهای موضعی به تنهايی استفاده کرد و از کرم های مرطوب کننده و چرب کننده برای کاهش التهاب و خارش کمک گرفت و در مواردی که بيماری شدت دارد، درمان آن به صورت موضعي و داروهاي سيستميک ( خوراکي يا تزريقي ) مي باشد ..اين بيماري درمان ناپذير ولي در عين حال قابل کنترل ميباشد و به غير از از دست دادن پروتئين و کلسیم بدن و در مواقع خيلي نادر با گسترش شديد بيماري عارضه ديگري ندارد و خوش خيم مي باشد و به راحتي با درمان هاي رايج مي توان آن را تحت کنترل در آورد.
زیست پیام - وب لاگ علمی - خبری زیست شناسی - نویسنده ی وب لاگ : شهین الیاسی دبیر زیست شناسی مشهد