زیست پیام

 به هنگامی که شرایط محیط نا مساعد گردد و منبع کربن یا ازت یا هردو کم شده یا کاملا ً از بین برود ، اسپور ساخته می شود .  در محیط رشد باکتری این مرحله به چشم می خورد .

خواص اسپور :

1 ) بخش مرکزی : شامل پروتوپلاست اسپوراست که دارای هسته ی کامل ( کروموسوم ) ، همه ی اجزای دستگاه سازنده ی آن و سیستم مولد انرژی بر پایه ی گلیکولیز است . مقاوت اسپور در برابر گرما تا اندازه ای به علت نبودن آب آزاد و زیاد بودن مقدار اسید دی پیکولونیک به صورت دی پیکولینات کلسیم ( 5 تا 15 درصد وزن خشک اسپور ) است . این ماده از طریق بیوسنتز لیزین ساخته می شود. به روشی که هنوز کاملا ً مشخص نشده است . این خواص در پایدار ماندن آنزیم های اسپور در برابر گرما تأثیر دارد .   

2 ) دیواره ی اسپور : درونی ترین لایه ای که غشای درونی اسپور را احاطه می کند . این دیواره دارای پپتیدوگلیکان طبیعی بوده و بعد از تندش اسپور دیواره ی سلول رویشی را تشکیل می دهد .

3) کورتکس : ضخیم ترین لایه ی پوشش اسپور است و دارای پپتیدوگلیکان غیر طبیعی با پیوند های تقاطعی کمتر از پپتیدوگلیکان دیواره ی سلولی است . این نوع پپتیدوگلیکان نسبت به لیزوزیم فوق العاده حساس است و اتولیز آن نقش اصلی را در تندش اسپور ایفا می کند .

4 ) پوشش :پوشش اسپور دارای ترکیب پروتئینی کراتین مانند با پیوند های درون ملکولی دی سولفیدی فراوان است . نا تراوا بودن این لایه موجب مقاوم شدن نسبی اسپور نسبت به مواد ضد میکربی است .

5 ) پوسته ی خارجی : پوسته ی خارجی اسپور  مرکب از لیپوروتئین همراه با کربوهیدرات است .

اگزوسپور :

باکتری های اکسید کننده ی متان نظیر متیلوسینوس ( Methylosinnus )  آ اگزوسپور تولید می کنند . این اسپور در خارج سلول رویشی در اثر جوانه زدن در یک انتهای سلول به وجود می آید و مقاوم خشکی و گرما بوده و بر خلاف آندوسپور فاقد دی پیکولینات کلسیم است . شکل مقاوم کوکسیلابورنتی معمولا ً در گرمای پاستوریزاسیون از بین می رود .

منبع : کتاب میکروبیولوژی عمومی – دکتر فریدون ملک زاده ، دکتر منوچهر شهامت